25 Ocak 2021 Pazartesi

Kamerun'daki öldüren sis

kamerundaki-olduren-sis

21 Ağustos 1986 tarihinde Kamerun'da, sönmüş bir volkanın krater gölü olan Nyos Gölü'nde dünya tarihinin gördüğü en ilginç olaylardan biri yaşandı ve 1746 insan tam olarak çözülemeyen bir nedenden dolayı öldü
11 Aralık 2020 Cuma 19:45

   21 Ağustos 1986'da kuzeybatı Kamerun'da Nyos Gölü'nün sularından gökyüzüne büyük bir köpük fırladı ve arkasından çevredeki manzarayı kapatan kalın ve esrarengiz bir sis geldi. İnanılmaz derecede hızla yayılan sis bir kaç dakika içinde  Nyos ve Cha köylerinde ikamet eden 1746 insan ve 3,500 hayvanın ölümüne neden oldu. 

 

Kimi yemek masasında, kimi, yolda, kimi banyo yaparken, kimi çamaşır yıkarken, kimide seks yaparken ölmüştü.  

 

Bu felaketten sağ kurtulanlar, onlarca cesetle karşılaşınca kıyametin koptuğunu, tanrının günahkarları cezalandırdığını, kendilerini ise bağışladığına inanmışlardı. 



 

Olayı birkaç saat sonra öğrenen Kamerun hükümeti bölgede yaşayan yaklaşık 4000 köylüyü kısa sürede kurulan mülteci kamplarına taşımaya başladı.

 

Hayatta kalanlar kısa süre içinde ölülerinin tamamını gömme fırsatı bulamadıkları için, askerler ölenleri toplu mezarlara gömmek zorunda kaldılar.

 

Akrabalarının ve komşularının kaybı nedeniyle pisikolojik travma geçirenler intihar etmeye başlayınca, Kamerun hükümeti akrabalarını kaybedenleri, mülteci kamplarından çıkartarak hastanelere nakletti. Ama bu da intiharların önünü alamadı. 

 

Gölden uzakta yaşayanlar o akşam onlarca insan ölmesine rağmen, daha yüksek rakımlarda yaşayan önemli sayıda köylünün, Nyos Gölü'nün bildiği nedenlerden dolayı kurtulduklarına inanıyor ve bu trajedinin nedenlerini sorguluyordu 

 

Bu gizemli trajedinin nedeni neydi? Göl, kutsal sularına saygısızlık edildiği için kötü buhar şeytanlarını mı göndermişti? Teröristler Kamerun hükümetine karşı kimyasal silah mı kullanmışlardı?

 

1986'da Nyos Gölü'nde Ne Oldu?

Nyos Gölü patlamadan önce 36 saat boyunca köylüleri uyaran işaretleri vermeye başlamıştı. Gölün kıyısında yaşayan çoğu insan, çürük yumurta ve barut gibi mide bulandırıcı bir kokuyu hissetmiş ama buna bir anlam verememişlerdi. 

 

36 saat boyunca zehirli gazı koklamak zorunda kalan köylüler 1986'daki o gece saat 22: 00'den itibaren nefes darlığı nedeniyle bayılmaya başladılar. Bayılanlar insanlarla sınırlı kalmamış, köylülerin geçim kaynakları olan, sığırlarda bayılmıştı. Bu bayılmalar insanları ve sığırları ölüme götürmüştü. 

 

Yoğun şekilde kimyasal taşıdığı ifade edilen sis 25 kilometre içeriye doğru ilerlemiş ve pek çok kişinin hayatına mal olmuştu. 

 

Gölün merkez üssünden uzakta yaşayanlar, yol boyunca çiftlik evlerini ve binaları yutan kalın bir sis gördüklerini, sisle beraber kötü bir koku hissettiklerini, sonra bu kokunun mide bulantısı yaptığını ve bayıldıklarını söylediler. Daha sonra ayıldıklarında ise gölün onları yargıladığını ve yaşamalarına izin verdiğini ifade ettiler.

 

Nyos Gölü'nü çevreleyen trajik olaylara ne sebep oldu? Resimde, yetkililerin ertesi gün keşfettiği boğulmuş ineklerden biri. (Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma / Kamusal Alan )


Nyos Gölü'nün Sözlü Tarihi ve Efsaneleri

2006 yılında Eby ve Evans  gibi pek çok bilim adamı, pek çok inançı ve Gölü Nyos bölgesini yaşayan halkların geleneklerini tartıştı. 


Kamerun'un kuzeybatı bölgesi, İslamiyet ve Hristiyanlık dışında çeşitli dinlere sahip yaklaşık 250 yerli etnik gruba ev sahipliği yapıyor . Böylesine inanılmaz bir çeşitlilikle, özellikle Nyos Gölü söz konusu olduğunda, belirli konular sözlü mitler için tutarlılık gösteriyor. 


Eby ve Evans tarafından çizilen tema patlayan göller ve bir yerden diğerine aktarılan kötü su kütlelerinin  kavramıdır.


Kamerun'da , yerlileri için ruhları tüketen, gölden çıkan kötü beyaz sis ruhlarını tasvir eden birçok göl efsanesi var Örneğin krater göllerinin, suları ayırmaya, o bölgenin yakınından geçenleri, mistik dalgalarla yutmaya, kötü buhar iblilerini kullanarak uyuttuktan sonra öldürmeye, insanları lanetlemek sivrisineklerini gönderdiğine inanılıyor. Bu yerel mitlerle ilgili merak uyandıran şey, kötü su ruhlarına ait anlatıların durmadan tekrarlanması ve yerel halkında bu anlatılara körü körüne inanması


2003 yılında Yerel Kamerun mitolojilerini inceleyen Krajick  , atalarının ruhlarını taşıyan ve göle saygısızlık edenleri lanetleme gücüne sahip krater göllerinin varlığına inandığını açıkladı. 


Bu inançlar Nyos sakinlerini gölün tehlikelerine karşı uyardığını gösteriyor. Antropolog Eugenia Shanklin tarafından hazırlanan belgeler kaynakların yükselen, gerileyen ve patlayan türbülansın değişken doğasını anlatıyor. Sözlü mitlerin çoğu, insanların Nyos Gölü'nün hemen yanında değil, daha yüksek bir yerde yaşamaları gerektiğine vurgu yapıyor.


Bu kültürel grupların çoğunda genç yaşta gölden geçilmemesi konusunda büyüklerinin nesilden nesile aktardığı toplu uyarılara rağmen, bazıları büyüklerinin uyarılarına inanmadı. Ve daha verimli olduğu düşünülen efsanevi gölün kıyılarına yerleşmeyi seçtiler. 21 Ağustos 1986'da meydana gelen trajedi, eylemlerinin ölümcül sonuçlarını ortaya çıkardı. 21:00 - 22:00 saatleri arasında, meydana gelen olay yüzlerce insanın, canlı hayvanların, kuşların ve böceklerin hayatını sonlandırdı. Folklor bu olaylara karşı uyarıda bulunmasına rağmen, bu uyarılarda gerçeklik payının olabileceğini düşünebilen bilim adamlarınada rastlanmamıştı.


Kamerun'un krater göllerini çevreleyen birçok efsane ve halk hikayesi var. ( Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma / Kamusal Alan)


Nyos Gölü Trajedisi Bir Terörist Komplosunun Parçası Olabilir mi?


Kamerun'un çeşitli bölgelerinde ortaya çıkan göl efsanelerinde ortak bir nokta var. Ancak başka bir potansiyel şüpheli daha var. O da terör. Bölgede artan gerilimle birlikte, o zamanın Kamerun Hükümetinin bir numaralı hedefi terör guruplarıyla uğraşmaktı. 5 Mayıs 1960 - 6 Kasım 1982 yılları arasında görev yapan Ahmadou Ahidjo'dan sonra göreve gelen Paul Biya'ya döneminde siyasi huzursuzluk hüküm sürdü. 1984'te Ahidjo'yu yeniden göreve getirmeyi amaçlayan Cumhuriyet Muhafızları küçük bir siyasi darbe girişiminde bulunuldu. Ama başarılı olamadı.


Ahidjo, sonunda suçlarından yargılansa da, potansiyel bir ayaklanmanın damgalanması, Biya'yı demokrasi isteklerinden taviz vermeye zorladı ve hükümetin daha sert otoriter yöntemler uygulamasına neden oldu.Ülkenin ekonomik sorunları ve İngilizce konuşan ile Fransızca konuşan Kamerunlular arasındaki artan gerilim nedeniyle daha da büyüyen çatışmalar meydana geldi. Böyle bir kargaşayla, terörist hareketlerin Biya'yı görevden almaya çalışacağı korkusu vardı. Söylemeye gerek yok, artan terörizm korkusu dramatik olaylar sırasında halkın bilincinin ön safındaydı. Ancak Nyos Gölü örneğinde, trajedinin nedeni tamamen başka bir şeydi.

 

Nyos Gölü, trajediden bir ay sonra 1986'da. (Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma / Kamu malı )


Nyos Gölü Trajedisi Manşetlere Çıktı

Nyos Gölü trajedisi meydana geldiğinde, Kamerun polisi ve ordusu, büyük kayıplar beklentisiyle mümkün olduğunca çok kamyona el koydu. Nyos ve Cha tarafına geldiklerinde, ev ev kontrol etmeleri ve mümkün olduğunca çok sayıda kurtulan bulmaları emredildi. Evleri tek tek kontrolden geçiren askerler hayatta kalanlardan daha fazla ceset buldu. Her iki köy de ölenler boş evlerin kasvetli görüntüleri önünde 25'er kişilik guruplar halinde toplu mezarlara gömüldüler. Toplu halde gömülmeler bölgedeki belirli etnik grupların yerel cenaze törenlerine aykırı olsada cesetlerin aşırı sıcaktan kokmaları nedeniyle bu toplu gömülmelere seslerini çıkartamadılar. Kısa bir süre sonrada uluslararası medya olanları haber vermeye başladı.


Pek çok rapor, Nyos Gölü trajedisini çevreleyen olayların, güney kıyılarını vuran tsunami benzeri bir dalganın eşlik ettiği dumanlı beyaz sis bulutları yaratan üç şiddetli patlamayla başladığını belirtiyor. Dalganın kendisi yerel bitki örtüsüne zarar verirken ortaya çıkardığı ölüm siside o akşam orada bulunan talihsiz seyircilerin üzerine çöktü. Hayatta kalan birkaç şanslı kişi yoğun kükürt koktuğunu, gözlerinde yanma hissettiğini ve göğsünü sıktığını bildirdi. Uluslar arası medyanın olayları dünya kamuoyuna yansıtması üzerine, bilim adamları olayları incelemek için Kamerun hükümetine başvurdu 


Uygulamalı Bilim: Nyos Gölü Trajedisini anlamlandırmak için çalışmalara başlayan ve gördükleri katliam karşısında şaşkınlığa uğrayan bilim adamları ekibi, Nyos Gölü'nün ölümcül sırlarını çözmek için çalışmaya başladı. Gölün aslında hareketsiz bir yanardağ olduğunu zaten biliniyordu . İlk hipotez, bir saat içinde birçok kez patladığı ve bu nedenle yoğun miktarda ölümcül duman ürettiğiydi. Bununla birlikte, meydana gelen olaylar, 15 Ağustos 1984'te meydana gelen ve 37 kişinin ölümüyle sonuçlanan yakınlardaki Monoun Gölü olayına benziyordu. Bilim adamları, zaman geçtikçe bu patlamaların çok daha sık hale gelebileceğinden korkuyorlardı.


Aylarca süren inceleme ve araştırmalardan sonra, bilim adamları patlamanın nasıl olduğunu ortaya çıkardılar. Nyos Gölü'nün 208 metrelik derinliklerinde (682 ft), gözenekli bir antik volkanik kaya ve kül birikintisi vardı . Geçmiş püskürmelerin kalıntıları arasında, su altı kaynakları gölün suyuna çıkan gazı serbest bırakana kadar magmanın yarattığı büyük karbondioksit cepleri hapsolmuştu. Kübik ton göl suyunun neden olduğu muazzam basınç daha sonra karbondioksiti büyük bir kabarcık koleksiyonuna zorladı.


Gölden 1,6 milyon ton konsantre karbondioksit kabarcığı salındığında, saatte 99,8 kilometre (62 mil) yükselen ve daha sonra güney kıyılarına inen beyaz bir gazlı pus yarattı. Yoğun sis solunabilir havayı dışarı attı ve 25 kilometrelik (15.53 mil) bir alanda bulunan herkesi boğdu. Kanıtlar, gölde algılanan kırmızımsı kahverengi renk değişikliği ve güney kıyısının 25 metrelik (82 ft) uzunluğundaki köpük ile kendini gösterdi.


Yerel Efsanenin Gazını Çıkarmak için Bilimi Kullanma


Uluslararası bilim adamlarının birçoğunun ulaştığı çözüm, göl boyunca kurulacak gazdan arındırma tüpleri ağı oluşturmaktı. 


Gaz giderme sistemi 2001 yılında kuruldu ve başka bir felaket konsantre karbondioksit bulutu riskini başarıyla azalttı. Önlemlerin birçoğu şu anda yerinde olmasına rağmen, dünyanın her yerinden bilim adamları, dünyadaki diğer krater göllerinde benzer patlamaların meydana gelmesini önlemek amacıyla Nyos Gölü üzerinde daha fazla çalışıyorlar


Uluslararası bilim adamları, ne olduğunu kesin olarak keşfetmeye çalışmak için Nyos Gölü'ne geldi. Krater gölünün dibinden karbondioksit emisyonlarını kontrol etmek için bir gaz giderme ağı önerdiler. (Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma / Kamu malı)

 

Deneyimlerden Öğrenmek

Nyos Gölü felaketinin gizemi çözülmüş gibi görünse de, başka bir krater gölü felaketinin potansiyeli olgunlaşmıştı. Ne de olsa, sadece iki yıl önce, Nyos'un sadece 99,8 kilometre (62 mil) güneydoğusundaki Monoun Gölü'nde benzer bir patlama olayı meydana geldi. Nijindoun köyünün toprak yollarda yürüyen 37 kişinin yoğun bir sisin içine girdikten kısa bir süre sonrada öldükleri ortaya çıktı. Ölümleri inceleyen polisler ve doktorlar ölümün neye neden olduğunu tespit edemediler. İlk başta, Kamerun hükümeti kimyasal savaş yoluyla terörizmden endişelendi, ancak kısa sürede bunun doğal olduğu kanıtlandı.

 

Kamerun'un krater gölleri arasında yaygın olayların geçmişiyle, dünyanın dört bir yanındaki benzer krater göllerine sahip ülkeler endişelenmeye başladı. Bir örnek, Ruanda'daki iki kat daha derin ve daha fazla hareketsiz gaz taşıma potansiyeline sahip bir göl olan Kivu Gölü'dür. Kivu Gölü'nde meydana gelebilecek bir patlama, Nyos ve Monoun'da yaşanan olaylardan çok daha kötü olaylar meydana getirebilecek birçok metan salgılayan bakteri taşıyor. Bu nedenle, Kivu Gölü gaz giderme ağını izlemek için çaba gösterildi.

 

Nyos Gölü Trajedisinin Sonrası

1987 yılının Şubat ayında, çok disiplinli araştırmacılardan oluşan bir ekip, Nyos Gölü felaketinin sosyo-ekonomik etkisini araştırmak için bölgeye yerleşti.15 gün süre ile bölgede yaşayanların Camaroon yetkilileri tarafından zorla tahliyesini incelediler. Bilim adamlarının teklifi üzerine 3.000'den fazla çiftçi ve sığır yetiştiricisi Nyos ve Cha gölleri kenarında kurulan mülteci çadılarına yerleştirildiler. 

 

Afet sırasında, yarısı sığır olmak üzere 8.000'den fazla hayvan telef oldu. 1788 kişinin ve çiftlik hayvanlarının % 55'inin öldüğü tespit edilmişti. Ortaya çıkan bu sonuç mevcut çiftçilik işlerinin olmayacağı endişesi yaratıyordu. 1988 yılında Shanklin gibi, araştırmacılar yerel yolların iyileştirilmesini ve eski sığır yetiştiricilerine hayvan kaybını karşılamak için çiftçilik tekniklerinin öğretilmesini tavsiye ettiler.

 

Yaşanan olaylara rağmen Kamerun'da hayat devam etti. Daha fazla araştırmacı gölü izlemeye devam etti ve sonunda hayatta kalanların% 40'ı bölgeye geri taşındı. Kamerun'da hayat normale dönmüş gibi görünse de, toplumsal huzursuzluk, artan terörist hareketler, ekonomik çöküş ve insanlığa karşı suçlar şeklinde daha zor zamanlar yaşanacaktı.

 

2019'da, IŞİD-WA ve İslamcı grup Boko Haram'ın dahil olduğu terörist faaliyetler, Kuzey Kamerun'da gerçekleştirilen ve çok sayıda sivilin öldürülmesiyle sonuçlanan 100 saldırıdan sorumluydu. Başbakan Paul Biya yönetimindeki hükümet ile terör örgütü arasındaki çatışma, binlerce kişinin ölümüne ve 300.000 kişinin yerinden edilmesine neden oldu. Bu çatışma devam ederken, birçok köylü kendilerini korumak için milis grupları oluşturdu. Sonunda, belki Nyos Gölü trajedisi Kamerun için gelecek zorlukları önceden haber verdi.

ANCİENT-ORİGİNS

Haberin etiketleri:

Kamerun, Nyos Gölü


Haber okunma sayısı: 4909

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

10-korkunc-arkeolojik-kesif

10 Korkunç arkeolojik keşif

24 Ocak 2021 Pazar 21:07
beyaz-sarayin-hayaletleri

Beyaz sarayın hayaletleri

23 Ocak 2021 Cumartesi 17:00
kral-midas-efsane-mi-gercek-mi

Kral Midas efsane mi, gerçek mi?

20 Ocak 2021 Çarşamba 17:57
mary-celeste-gemisinin-laneti

Mary Celeste gemisinin laneti

18 Ocak 2021 Pazartesi 11:35
buyuk-giza-piramidi-ne-icin-yapildi

Büyük Giza Piramidi ne için yapıldı?

16 Ocak 2021 Cumartesi 18:19
zehir-kralicesi-giulia-tofana

Zehir kraliçesi Giulia Tofana

14 Ocak 2021 Perşembe 17:37

ÜLKE GÜNDEMİ

Sözcü ve Cumhuriyet'e ağır hakaretler

Günlük gazetelerin birinci sayfalarını yayınlayan Albayrak Medya A.Ş.’ye ait gzt.com isimli sitede yayınlanan

Bir kişiye istihdam yaratmanın maliyeti 652 bin TL

CHP İstanbul milletvekili ve KİT Komisyonu üyesi Aykut Erdoğdu'nun, işsizlik sorunu ve bunun maliyetlerine

Perinçek meydanı boş bulup salladı

Partisinden istifa edenleri "FETÖ, PKK dostu" diye nitelendiren Perinçek: "Türkiye'de en çok izlenen insan benim.

Gelecek Partisi'nden Soylu'ya zor sorular

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Gözel, kişisel sosyal medya hesaplarından yaptığı

İlk millî Arkeoloji Enstitüsü kuruluyor

Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı çatısı altında hizmet verecek Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras

Vatan Partisi'nde üst düzey istifa depremi

Doğu Perinçek’in Genel Başkanı olduğu Vatan Partisi’nde, partinin önde gelen isimlerinden Mehmet Bedri

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL