13 Temmuz 2020 Pazartesi

Dünyayı değiştiren hanedanlar

dunyayi-degistiren-hanedanlar

Eski Krallık, eski Mısır tarihinde MÖ 27-22. Yüzyıla kadar uzanan döneme verilen addır . Bu dönem Üçüncü Hanedan ile başlar ve Altıncı Hanedan ile biter. Bununla birlikte, Yedinci ve Sekizinci Hanedanlar bazen Eski Krallığın bir parçası olarak kabul edilir. Eski Krallık'tan önce Erken Hanedanlar Dönemi ve ardından İlk Orta Dönem geçmiştir.
07 Haziran 2020 Pazar 22:57

  Eski Krallık, anıtsal piramitleri ile bilinir ve bu nedenle 'Piramit Yapıcıların Çağı' olarak da adlandırılır. Bununla birlikte, piramitler Eski Krallık'ın eski Mısır tarihine katkıları olmamıştı. Uygulamalarının ve konseptlerinin çoğu eski Mısır tarihinin sonraki dönemlerinde gündeme gelerek popüler oldu

 

Eski Krallık

Eski Mısırlılar tarafından kullanılmayan 'Eski Krallık' terimi 19. yüzyıl arkeologları ve tarihçileri tarafından ifade edilmeye başlandı. Bir bakıma bu, o zamanın akademisyenleri arasında yaygın olan görüşün bir yansımasıdır, yani tarih düzgün bir şekilde dönemlere ayrılabilir. Eski Krallık ve önceki Erken Hanedan Dönemi arasındaki bölünme, mimarideki değişime ve anıtsal inşaat projelerinin Eski Mısır toplumu ve ekonomisine olan etkisine dayanıyordu.

 



Öte yandan, Erken Hanedan Dönemi'nin son firavunu ve Eski Krallığın ilk iki firavunun Kraliçe Nimaathap ile ilgili olduğunu belirtmek gerekir. Erken Hanedanlar Dönemi'nin son hükümdarı Khasekhemwy altında, Nimaathap 'Kral Çocuklarının Annesi' olarak tanımlanır ve Eski Krallığın ilk hükümdarı Djoser'in yönetiminde 'Üst ve Alt Mısır Kralı'nın Annesi' unvanını taşır. . Başka bir deyişle, kraliçe  Nimaathap muhtemelen Khasekhemwy'nin karısı ve Djoser'in annesi idi.

 

Saqqara'daki nekropolden heykeller ve kabartmalar. ( Sergey / Adobe hisse senedi)

 

Djoser ve Mısır'da Piramitlerin Doğuşu

Djoser, Üçüncü Hanedanlığın ilk firavunu olarak görülmese de, muhtemelen en ünlüsüdür. Djoser (çağdaşları tarafından Netjerikhet olarak bilinir) Mısır'ı MÖ 2667'den 2648'e kadar yönetti, muhtemelen Üçüncü Hanedan'ın ilk kardeşi olan Sanakht'ın yerine geçti. Djoser, saltanatı sırasında taş mimaride yapılan teknolojik yeniliklere açık birisi olmasaydı  Üçüncü Hanedan hükümdarlarının geri kalanı gibi belirsiz bir figür olurdu.

 

En Djoser en morg kompleksi - Djoser'in Mısır'da en erken anıtsal taş yapının inşası için sorumlu olduğunu Sakkara'nın . Kompleks, Djoser'in saltanatından önce norm olan kerpiç yerine taş kullanılarak inşa edilmiştir. Kerpiçten taşa geçişin mimarı olarak sadece Djoser'i göstermek, yetenekli bir mimar ve hekim olan firavunun veziri Imhotep'e saygısızlık olur

 

Djoser'in morg kompleksinin odak noktası Mısır'ın ilk piramidi olan Step Pyramid (Djoser Piramidi olarak da bilinir) idi. Piramit, Erken Hanedan Dönemi'nde yaygın olan bir mastaba mezarı olarak başladı. Bu tür mezar, içe eğimli kenarları düz olan çatılı, dikdörtgen bir yapıdır. Bu Piramidler üst üste istiflenmiş altı kattan oluşurdu. Temelden başlayarak yukarıya yükseldikçe katlar daralmaya başlardı. Yani boyutları azalırdı Sonuç olarak piramit 60 m (196.9 ft)  yüksekliğe erişirdi.

 

Firavun Djoser tarafından inşa edilen ve Saqqara kompleksinde bulunan Adım Piramidi. ( Juan Aunión / Adobe hisse senedi)

 

Kerpiç kullanılarak inşa edilen önceki mastabasların aksine, Adım Piramidi kireçtaşı blokları kullanılarak yapılmıştır. Bununla birlikte, bu bloklar, özellikle Dördüncü Hanedan'ın piramit kurucuları tarafından kullanılanlara kıyasla küçük boyuttadır. Büyük Piramit'in inşası için kullanılan 2.3 milyon blok taşın, her biri ortalama 2.5 ton ağırlığındadır. Bununla birlikte, Adım Piramidi'ni ve daha büyük morg kompleksini inşa etmek için gereken insan gücü ve organizasyon düzeyi, Djoser'in hükümdarlığı sırasında Mısır'ın bir barış ve refah dönemi geçirdiğini göstermektedir.

 

Snefru ve Üç Piramidi

Eski Mısır piramidi binası Djoser tarafından başlatılmasına rağmen sadece Dördüncü Hanedan döneminde gerçek piramit ortaya çıktı. Bu yeni hanedanın ilk hükümdarı, selefinin kızıyla evlenerek iktidara geldiğine inanılan Snefru'ydu . Djoser gibi, Snefru da bir piramit kurucu olduğu için hatırlanır. Djoser'in aksine, Snefru'nun hepsi değil, hepsi Dahshur'da bulunan üç piramit inşa ettiği düşünülüyor.

 

Snefru'nun piramitlerinin ilki Meidum Piramidi olarak başlanmıştı. Bir adım piramidi olarak inşaasına başlanan Meidum Piramidi tamamlanmaya yaklaştığında, Snefru piramidin etrafının taşla doldurulmasını emretti ve tüm yapı kireçtaşı ile kaplandı ve böylece Mısır'ın ilk gerçek piramidi ortaya çıktı. Ancak Meidum Piramidi sabit değildi ve iç katmanlardan daha ağır olan dış katmanları aşağı doğru kaymaya başladı. Bugün piramidden geriye, bir kum ve moloz dağı ile üç basamaklı bir kat kaldı

 

Meidum Piramidi, Mısır'ın Kahire'nin 100 km güneyinde yer alan ilk gerçek piramidi. (Charlie Phillips / CC BY 2.0 )

 

Snefru'nun inşa ettiği bir sonraki piramit Bent Piramidi idi . Rhomboidal, Yanlış veya Künt Piramit olarak da bilinen bu yapı, gerçek bir piramit olarak tasarlanan ilk yapı olarak bilinir. Bu piramit, inşa edilirken kenarların açısındaki değişimin bir sonucu olarak bükülmüş bir görünüme sahiptir.

 

Bent Piramidinin işaatına yaklaşık 60 ° 'lik bir açıda başlanmıştı. Ancak yapısal hatalar ortaya çıkmaya başladığında, eğim yaklaşık 55 ° 'ye düşürülmüştü. İnşaatın zarar görmemesi için taban büyümek için bir dış kaplama katmanı ilave edildi. Ancak bu yeterli değildi. Piramit 45 m (147,6 ft) yüksekliğe ulaştığında, inşaatçılar yapısal hataların tekrar ortaya çıktığını fark ettiler. Bu nedenle, yapının çökmesini önlemek amacıyla, inşaatçılar alt yapı üzerindeki yükü azaltmak zorunda kaldılar. Bunu da, üst yapının kütlesini azaltmaya yarayan eğim açısını 43 ° 'ye düşürerek elde ettiler.

 

Eski Krallık'ta firavun Snefru tarafından inşa edilen ve Mısır Kahire'de Dahshur nekropolü bulunan Bent Piramidi. ( merlin74 / Adobe hisse senedi)

 

Snefru'nun inşaatçıları önceki deneyimlerinden ders çıkartarak üçüncü piramidi hatasız yaptılar. Kuzey Piramidi olarak da bilinen Kızıl Piramit, Snefru tarafından inşa edilen üçüncü piramitti. 105 m (344,5 ft) yüksekliğe kadar yükselen Kırmızı Piramit, Snefru'nun üç piramidinin en yükseği ve eski Mısırlılar tarafından başarılı bir şekilde inşa edilen ilk gerçek piramittir.

 

Kırmızı Piramit, adını, çekirdeğinin inşası için kullanılan kırmızı kireçtaşının kırmızımsı tonundan almaktadır. Bununla birlikte, piramit tamamlandığında, kırmızıdan ziyade beyaz bir görünüm verecek beyaz kireçtaşı ile kaplandı. Muhafazanın çoğu kaldırılsa da, bazıları hala duruyor ve bunlar piramidin yapısı hakkında ilginç bilgiler veriyor. Örneğin, bazı kaplama taşları tarihlendiren arkeologlar  piramidin yaklaşık 17 yıl içinde tamamlandığını ortaya çıkarttılar.

 

Kızıl Piramit, Snefru'nun en yüksek piramididir ve Kahire'deki Dahshur nekropolünde bulunabilir. (lienyuan lee / CC BY 3.0 )

 

Kızıl Piramit, Snefru'nun üç piramidinin en uzun olmasına rağmen, Eski Mısır'daki en yüksek üçüncü piramittir. Bunun nedeni, kenarlarının 43 ° 'lik bir açıya sahip olmasıdır. 147 m (482.3 ft) yükseklikte duran en uzun antik Mısır piramidi Büyük Piramit ise 51 ° açıyla eğimli kenarlara sahiptir.

 

Piramit Binası Zirvesi

Büyük Piramit, Giza piramit kompleksinde bulunur ve Snefru'nun halefi Khufu ve Dördüncü Hanedan'ın ikinci firavunu tarafından inşa edilmiştir . Yunan tarihçisi Herodot Khufu, Tarihlerde Herodot Khufu'yu zalim bir firavun olarak anlatır. "Yunanlılar tarafından Cheops olarak bilinen firavun zalim bir hükümdardı. tüm kutsal alanları kapattı, insanların fedakarlık yapmasını durdurdu ve ayrıca tüm Mısırlılara onun için çalışmasını emretti.” diye yazar

 

Büyük Giza Piramidi veya Khufu Piramidi (ortada), Khafre Piramidi (solda), Menkaure Piramidi (sağda) ve Queens Piramitleri (ön plan). ( heykeller / Adobe stock)

 

Westcar Papirüs'te (Hyksos döneminde yazılmıştır, ancak muhtemelen Orta Krallık'ta yazılan masalları anlatırken), Herodot'un aksine Khufu daha olumlu bir biçimde anlatılmış bilge, cömert ve meraklı bir hükümdar olarak tasvir edilmiştir.    

 

Her halükarda, Dördüncü Hanedan'ın piramit binasının yüksekliği olduğu düşünülmektedir. Snefru'nun üç piramidi ve Khufu'nun Büyük Piramidi'nin yanı sıra, bu dönemde Khafre ve Menkaure piramitleri de inşa edildi. Bu tür devasa inşaat projelerinin başarısına katkıda bulunan faktörlerden biri, bu hanedanın firavunları tarafından elde edilen yüksek merkezileşme derecesidir. İnşa edilen bu piramitler Firavunların güçlerini de göstermektedir

 

Örneğin, yüksek yetkilere sahip olanlara Mısır'ın etrafına dağılmış mülkler verilerek yerel etki merkezlerinin oluşumunu önledi Bununla birlikte, bu dağılım ve merkezileşme toprağın yoğun bir şekilde kullanılmasını teşvik etti. Bunun dışında Mısır uzun bir istikrar ve barış dönemi yaşadı. Ülke, herhangi bir yabancı güç tarafından ciddi şekilde tehdit edilmezken, mutlak gücü kullanan firavunlar, ülkede istikrarlı bir hükümetin hüküm sürmesini sağladı. Bu istikrarlı durum piramit inşası için büyük miktarlarda kaynak tahsis edilmesinide sağladı.

Bir piramidin inşası ülke için  bir amaç değildi. Yapılan piramitler ölen firavunlar için tapınma merkezleri olarak inşa edilmişti.. Bu tapınmanın ölümden sonraki hayatta ölü kralın ihtiyaçlarını karşılaması ve bunun süresiz olarak devam etmesi gerekiyordu. Örneğin Khufu'nun mezar tapınması yirmi altıncı hanedana kadar devam etmiştir. 

 

Ölen bir firavuna sunulan ve sunaklara konulan hediyeler tapınmayı idareedilen rahipler tarafından ya çalındı yada rüşvet olarak zenginlere ve yüksek mevkilerdeki görevlilere verildi. 

 

Piramitlerin inşası Eski Krallık'tan sonra popülaritesini kaybetmesine rağmen, kraliyet mezarlık tapınma kavramı hayatta kaldı ve uygulaması daha sonraki dönemlerde devam etti.

 

5. Hanedan ile Önemli Değişiklikler Geldi

Ancak Dördüncü Hanedanlığın refahı sonsuza kadar sürmedi. Dördüncü Hanedan MÖ 2494'te sona erdi ve yerine Beşinci Hanedan geldi. Dördüncü ve Beşinci Hanedanlar arasında bir takım değişiklikler ortaya çıktı. 5. Hanedanın yaptığı piramitler 4. Hanedanın yaptığı  piramitlerden daha belirgin ama onlarınki kadar sağlam değildi.

 

Mesela Saqqara'daki Userkaf Piramidi (Beşinci Hanedan'ın kurucusu) sadece 48 m yüksekliğindedir ve bugün büyük ölçüde harabe haline gelmiştir. Bunun olası nedenlerinden biri, firavunların servetindeki sürekli düşüştür.  Dördüncü ve Beşinci Hanedanlar arasındaki bir başka önemli fark mutlak güç kaybı ile ilişkili olabilir. Beşinci Hanedan'ın firavunları tanrı Ra ile (ya da daha uygun olarak ona hizmet eden rahiplerle) rekabet etmek zorunda kaldı.

 

Saqqara'daki Userkaf Piramidi, önceki hanedanların piramitlerinden açıkça daha küçük olduğu açıkça görülebilir. ( Leonid Andronov / Adobe hisse senedi)

 

Ra, Dördüncü Hanedan döneminde önemli bir tanrı olarak ortaya çıktı. En azından Khufu'nun halefi Djedefra'dan sonra Dördüncü Hanedan'ın firavunları 'Ra'nın Oğlu' olduğunu iddia etti. Bununla birlikte, Beşinci Hanedan döneminde Ra tapınması zirveye ulaştı. Bu hanedanın firavunlarından bazıları Ra'ya cömertçe bağışlanan birçok güneş tapınağı inşa ettiler. Sonuç olarak, Ra rahipleri Mısır'da muazzam bir güç elde ettiler

 

5. Hanedanın Firavun gücü üst düzey yetkililerin eline geçmeye başladı. Dördüncü Hanedan döneminde yüksek rütbeli memurların çoğunluğu firavunun akrabalarıyken, Beşinci Hanedan'ın yüksek rütbeli memurlar kendi akrabaları değildi. Buda gücün firavunun elinden yavaş yavaş alınmasına olanak sağladı. Kısa bir süre sonrada güç il valileri olan nomarchların eline geçti.

 

Eski Krallığın Sonu ve Mirası

Eski Krallığın son önemli firavunu, Altıncı Hanedan'ın sondan bir önceki hükümdarı Pepi II idi . Tahtta altı yaşında, MÖ 2278 civarında yükseldi ve geleneğe göre, toplam 94 yıl hüküm sürdü. Pepi'nin Saqqara'daki piramidi, Dördüncü Hanedan'ınkine kıyasla bir cüce olsa da, Beşinci ve Altıncı Hanedanlığı piramitlerinin en büyüğüdür. Pepi'nin piramidi de Eski Krallık'ın son anıtsal inşaat projesiydi.

 

Pepi'nin olağanüstü uzun saltanatına rağmen, Mısır'ın düşüşte olduğu açıktı. Eski Krallık, Pepi'nin ölümünden kısa bir süre sonra çökmüş olarak kabul edilir. Altıncı Hanedanlığın son firavunu Nitiqret'ti, kısa Yedinci ve Sekizinci Hanedanların yöneticilerinin çoğunun isimleri zaman içinde kayboldu. Eski Krallık'ın çöküşü, merkezileşmenin kaybı, nomarchların gücünün artması ve Nubianların artan baskısı ve düşmanlığı gibi faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandı.

 

Eski Krallık şüphesiz eski Mısır tarihinde etkileyici bir dönemdir. Bununla birlikte, Eski Krallığın sonu, Eski Mısır'daki medeniyetin sonu değildi. Takip eden İlk Orta Dönem genellikle bir düşüş dönemi olarak görülse de, bu başarısızlıktan kaynaklanan bir durum değildi. Dahası, Eski Krallık'ın bazı kavram ve uygulamaları ortadan kalkmadı, sonraki hanedanların yöneticileri tarafından sürdürüldü.

 

Eski Krallık ya da daha uygun bir şekilde 'Piramitlerin Çağı', eski Mısırlıların kendilerini muazzam bir medeniyet olarak ilan ettikleri ilk dönemdi. Resimli: duvardaki hiyerogliflerle eski Mısır koridoru. 

 

Kaynak: boscorelli / Adobe stock

 

Ancient-origins

Haberin etiketleri:

Eski mısır, piramitler, kleopatra


Haber okunma sayısı: 2022

Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER

amazonlar-gercek-miydi

Amazonlar gerçek miydi?

12 Temmuz 2020 Pazar 20:15
polonyada-urkuten-kesif

Polonya'da ürküten keşif

27 Haziran 2020 Cumartesi 18:37
en-eski-ve-en-buyuk-maya-aniti-kesfedildi

En eski ve en büyük Maya anıtı keşfedildi

08 Haziran 2020 Pazartesi 09:26
dunyayi-degistiren-hanedanlar

Dünyayı değiştiren hanedanlar

07 Haziran 2020 Pazar 22:57
kaybolan-cocugun-cozulemeyen-gizemi

Kaybolan çocuğun çözülemeyen gizemi

13 Mayıs 2020 Çarşamba 09:59
antik-misirin-15-gercegi

Antik Mısır'ın 15 gerçeği

25 Nisan 2020 Cumartesi 15:42

ÜLKE GÜNDEMİ

'Katmerli piyango' diye buna denir

Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed el-Sani’nin annesi Şeyha Moza’nın Kanal İstanbul’un çevresinden satın

Ecevit'in açıklaması paylaşım rekorları kırıyor

Eski merhum Başbakan Bülent Ecevit'in, Kıbrıs Harekâtı'ndan bir kaç ay sonra BBC'de Yunanistan'a bakışını

Koronavirüsten sonra eğitimin geleceği

Kovid-19 salgını nedeniyle yaşanan dijital devrim ve uzaktan eğitim süreci, okul ve meslek tercihlerini de

Bilsinler ki biz bunun peşini bırakmayız

CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, TBMM'de düzenlendiği basın toplantısında, gündeme ilişkin

Erkek şiddetini önleme mekanizmaları çalışmıyor

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı tarafından hazırlanan Haziran ayı raporunda artan şiddet vakaları,

Göçebe oyunları 2021 yılına ertelendi

Tüm dünyada geleneksel sporların ve oyunların tanıtılması, yaygınlaşması ve profesyonelleşmesi için

ÇOK OKUNANLAR

  • Haber bulunamadı

  • Haber bulunamadı

  • Amazonlar gerçek miydi?

    Amazonların gerçekten yaşayıp yaşamadıklarına dair belirsizliğin bir dayanak noktası

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL